Keramiek

By Françoise Jeffrey, Amsterdam

Soil touching Souls

keramiek Modder Nature by Françoise Jeffrey

Vaas ‘Modder Nature’

keramiek by Françoise Jeffrey vaas Modder Earth

Vaas ‘Modder Earth’

Rustmomenten in huis

Al mijn keramiek maak ik intuïtief zonder schets of plan vooraf maar wel precies zoals ik het mooi vind. Veelal in organische vormen, vertrouwend op het proces.

Elke vaas of object maak ik met de hand en bouw ik op uit rolletjes klei. Een arbeidsintensief en voor mij heerlijk langzaam proces waarin ik rolletje voor rolletje kleine of liever nog grote geluksmomenten voor in huis maak.

Persoonlijk ervaar ik mijn werk als momenten van verstilling. Als ik het maak, maar ook als mijn blik erdoor gevangen wordt in huis. Ik word er intens gelukkig van.

Moeilijker is niet mooier

Mijn werk laat ik bewust eenvoudig en ongeglazuurd. Niet alleen omdat glazuur vaak giftig is, maar het is de puurheid van de vorm en de textuur van het ruwe materiaal dat ik juist zo mooi vind.

Voor mij wint imperfecte eenvoud het altijd van het ingewikkelde of drukke, hoe knap iets ook gemaakt is. Basic en tijdloos, dat is waar ik van hou.

To handle with care

De keuze om mijn keramiek niet te glazuren, maakt het wel een tikje kwetsbaarder. Daarom is het credo: ‘to handle with great care’.

Mijn vazen zijn dan ook niet zozeer om ‘te gebruiken’. Ze zijn vooral bedoeld om naar te kijken. Je kunt ze daarom beter als een sculptuur op een mooie plek in huis zetten om er vanaf een afstandje van te kunnen genieten.

Om mijn vazen waterdicht te maken, gebruik ik in plaats van glazuur gesmolten bijenwas. Ik giet na het stoken een laagje hete bijenwas in de voet van de vaas waardoor een tweede stook achterwege gelaten kan worden en je er toch enkele bloemen of tak in kunt zetten. Fijn dus voor mens en milieu.

Voor een vleugje geur voeg ik nog een scheutje olie aan de bijenwas toe. Olie met de geur van een vers geplukt veldboeket, van knisperend katoen of fris gewassen linnen.

Schoonheid met een gouden randje

Gaat het toch een keertje mis en beschadigt een vaas, schaal of iets anders. Of erger, het breekt in stukken? Probeer dan niet volledig in paniek te raken…

Als ik tegenwoordig iets laat breken, probeer ik na de schrik zo snel mogelijk het positieve ervan te zien. Dat er thuis tenminste nog geleefd wordt bijvoorbeeld. En dat er nog hoop is, hoop op een nog mooier tweede leven.

Raap daarvoor de scherven voorzichtig op, lijm ze volgens de Japanse traditie ‘Kintsugi’ met goudlijm aan elkaar en vier zo de schoonheid van de vergankelijkheid zoals de Japanse filosofie ‘Wabi sabi’ ons leert. Je zult zien dat de vaas of schaal nog mooier wordt. Zeker na een workshop en goed oefenen 🙂

Waarom ik met keramiek begon

Vers verdriet

Begin 2020 nam ik een radicaal besluit. Ik besloot alle deadlines in mijn werk als copywriter van me af te schudden en nam een sabbatical. Ik had een enerverende periode achter de rug en merkte dat ik meer tijd nodig had. Tijd waarin ik even geen druk van buitenaf zou voelen.

Het was het besef dat ik er nog middenin zat… dat de stress die ik dagelijks voelde pijnlijk duidelijk maakte dat een jaar niet voldoende was. Het verdriet om het verlies van mijn moeder was nog steeds te vers om maar gewoon door te gaan. Het roer moest om.

Uit het hoofd

Ik had zo’n beetje alle boeken over rouw gelezen die er gelezen moesten worden en het hielp me in te zien dat het allemaal oké was. Dat er geen goed of fout bestond. Ieder heeft zijn eigen proces als het gaat om verlies en dit was het mijne.

Langzaam maar zeker was ik er erg aan toe om ‘uit mijn hoofd’ te komen. Om via mijn handen mijn hart te gaan volgen. Bovendien voelde ik een enorme drang om tastbare dingen te maken. Om mooie dingen te maken. Dingen die ík vooral mooi vond. Vrij werk was mijn logische volgende stap.

Boeken over Wabi sabi en foto’s inspireerden mij om een workshop Kintsugi te gaan volgen. Een Japanse traditie om gebroken aardewerk met goudlijm te repareren zodat het dankzij de breuken nog mooier wordt. Prachtig vond ik het. Het paste bovendien perfect bij het proces waarin ik zat. Scherven, lijmen, vasthouden, loslaten… metaforisch was het een schot in de roos.

Intuïtief organisch

Als kind had ik op pottenbakken gezeten wat ik toen heel leuk vond. Daarom besloot ik naast de workshop Kintsugi ook een cursus keramiek te gaan volgen. Heerlijk met mijn handen in de klei leek me wel wat.

Alleen, al na de eerste les brak de coronacrisis uit en ook ik bleek corona te hebben. Gelukkig bleven de klachten mild en werd de cursus via een groepsapp vervolgd. Voor veel mensen een straf, voor mij een zegen zo bleek.

Thuis kon ik hele dagen en avonden doorkleien. De klei voelde veel vertrouwder dan ik had verwacht. In mijn eigen tempo ging ik ermee aan de slag, niet keurig of perfect maar juist heel intuïtief en organisch maakte ik precies wat ik mooi vond.

Vasthouden om los te laten

Keramiek heeft me zo niet alleen door de coronacrisis heen geloodst en dat doet het nog steeds. Het biedt me bovendien een compleet nieuwe vorm om mee te werken.

Naast copywriting om mijn klanten verder te helpen, maak ik met klei wat mezelf verder helpt. Klei geeft me letterlijk houvast. Houvast om dingen los te kunnen laten. Niet zozeer om mijn moeder los te laten als wel het hele idee dat dat zou moeten.

Dat ik mijn moeder mis, blijft. Eenmaal in mijn kleibubbel voelt het alleen niet zo pijnlijk meer. In plaats daarvan kan ik het gemis juist op waarde inschatten. Want hoe intens dankbaar moet je niet zijn als je iemand zo kunt missen…?

Schoonheid van het leven

De dood hoort nu eenmaal bij het leven. “That’s life…” zoals mijn moeder het vlak voor haar dood zo treffend zei. Mijn zelfstandige, zorgzame, avontuurlijke, autonome, moedige moeder die mij de schoonheid van het leven heeft bijgebracht. In veel dingen was ze haar tijd ver vooruit.

Op jonge leeftijd had ze al over de wereld gereisd. Ze had o.a. gewerkt op de Nieuw Amsterdam via de Holland America Lijn. De mooiste tijd van haar leven vertelde ze. Ze hield van vrijheid, feestjes, vakanties en van mooie dingen. Van sieraden, antiek, kunst maar ook van zaken doen en beleggen.

Al jong drukte ze me op ’t hart dat de wereld aan mijn voeten lag, dat niets te gek was. Ze gaf me het vertrouwen dat ik alles wat ik wilde kon doen en bereiken. Ze heeft me laten zien hoe je zelfs tot aan de dood de schoonheid van het leven in eigen hand kunt houden.

Regie tot en met de dood

Want mijn moeder is niet zomaar overleden. Mijn moeder heeft zelf voor de dood gekozen. Ze is de dood met open ogen en opgeheven hoofd tegemoet getreden, zo groot was haar angst om te blijven leven. “Het is een bevrijding om te weten dat ik niet in de hel beland die mij hier te wachten staat door Alzheimer…” zo uitte mijn moeder haar dankbaarheid toen haar euthanasieverzoek gehonoreerd werd.

Vlak voor haar overlijden liet ze me beloven haar verhaal zoveel mogelijk te delen. Om zoveel mogelijk mensen te inspireren om te doen wat zij deed: om zelf de regie te nemen in het leven, ook als het gaat om je dood. “Dan is het niet voor niets geweest” want “taboes kun je alleen doorbreken als je erover praat” aldus mijn moeder.

Taboes hadden altijd al een enorme aantrekkingskracht op haar. Een eigen gekozen dood vanwege Alzheimer was het laatste en ik denk het belangrijkste taboe dat ze met glans heeft weten te doorbreken.

Een ode aan mijn moeder

Verder was het mijn moeder die mij niet alleen als jong meisje al liet pottenbakken maar in zekere zin nu weer ruim 40 jaar later.

Daarom is elk werk dat ik maak een ode aan haar, aan mijn moeder Betty Heddendorp. Het idee dat haar spirit, al is het maar een sprankje, via mijn keramiek nog steeds de wereld over zou kunnen om mensen te raken. Het liefst tot in hun ziel. Om mensen via mijn werk eraan te herinneren altijd te vertrouwen op hun intuïtie precies zoals mijn moeder dat zo goed kon. Dat zou ik geweldig vinden.

Mijn moeder omstreeks 1975

In times of letting go, it was healing to hold on to clay

FacebookLinkedInWhatsAppEmail
© 2020 - Bureau Goed Gevonden